Leo katika
historia ya dunia hii licha ya kuwepo kwa nchi kama Senegal ilipata Uhuru wake
kutoka Ufaransa ziko kumbukumbu nyingi sana lakini leo tuangalie tukio moja
kubwa la miaka ya 21 iliyopita ambapo makao makuu ya Umoja wa Mataifa huko
Bagdad yalipigwa
Shambulio hili
la bomu dhidi ya makao makuu ya Umoja wa Mataifa huko Baghdad lilitokea tarehe
19 Agosti 2003. Wakati huo, Iraq ilikuwa chini ya uvamizi na udhibiti wa vikosi
vya muungano vinavyoongozwa na Marekani, kufuatia uvamizi wa Iraq wa mwaka 2003
ulioondoa madarakani utawala wa Saddam Hussein. Nchi ilikuwa katika hali ya
mivutano na machafuko makubwa, na Umoja wa Mataifa ulikuwa ukijaribu kuimarisha
juhudi za kibinadamu na misaada ya kijamii nchini humo.
Shambulio
hilo lilifanywa kwa kutumia gari lililokuwa na bomu, ambalo lilirushwa ndani ya
hoteli ya Canal, iliyokuwa makao makuu ya Umoja wa Mataifa Baghdad. Gari hilo
lililipuka karibu na ofisi za Umoja wa Mataifa, likisababisha mlipuko mkubwa
uliosababisha uharibifu mkubwa na vifo vya watu 22. Miongoni mwa waliouawa
alikuwa Mwakilishi Maalum wa Umoja wa Mataifa nchini Iraq, Sergio Vieira de
Mello, ambaye alikuwa kiongozi wa jitihada za Umoja wa Mataifa nchini humo.
Sergio
Vieira de Mello alikuwa mwanadiplomasia mashuhuri mwenye uzoefu mkubwa wa
kufanya kazi katika mazingira ya migogoro. Kifo chake kilikuwa pigo kubwa kwa
Umoja wa Mataifa na jamii ya kimataifa kwa ujumla, kwani alionekana kama kiungo
muhimu katika juhudi za kuleta amani na utulivu nchini Iraq.
Shambulio
hilo lilifanywa na kundi la kigaidi linalohusishwa na Al-Qaeda, linaloongozwa
na Abu Musab al-Zarqawi. Lengo lilikuwa kudhoofisha jitihada za kimataifa za
kuleta utulivu nchini Iraq na kuonyesha kuwa nchi hiyo bado haikuwa salama,
hata kwa mashirika ya kimataifa kama Umoja wa Mataifa. Shambulio hili lilikuwa
moja ya mashambulizi makubwa ya kwanza dhidi ya taasisi za kimataifa tangu
uvamizi wa Iraq na liliashiria mwanzo wa kipindi kirefu cha machafuko na ghasia
nchini humo.
Madhara ya
shambulio hili yalikuwa makubwa. Umoja wa Mataifa ulipunguza kwa kiasi kikubwa
uwepo wake nchini Iraq baada ya shambulio hilo, likiwaacha Wairaq wengi bila
msaada wa moja kwa moja kutoka kwa jumuiya ya kimataifa. Aidha, shambulio hili
liliibua mjadala mpana kuhusu usalama wa wafanyakazi wa kibinadamu na wa Umoja
wa Mataifa katika maeneo ya migogoro.
Athari za
Kisiasa na Kibinadamu
Kisiasa,
shambulio hilo lilikuwa na athari kubwa kwa sera ya Marekani na washirika wake
nchini Iraq. Lilionyesha kuwa hali ya usalama ilikuwa mbaya zaidi kuliko
ilivyodhaniwa, na kuwa juhudi za kuleta utulivu nchini humo zingekuwa ngumu
zaidi na zenye gharama kubwa kwa pande zote. Kwa Umoja wa Mataifa, shambulio
hili lilisababisha mabadiliko makubwa katika mikakati ya usalama ya wafanyakazi
wake duniani kote, likisababisha kuongeza ulinzi na tahadhari zaidi katika
maeneo ya migogoro.
Kibinadamu,
athari zilikuwa mbaya sana. Watu waliopoteza maisha walikuwa miongoni mwa wale
waliokuwa wakijitolea kusaidia jamii ya Wairaq, ambayo ilikuwa ikikabiliwa na
matatizo makubwa kutokana na vita na machafuko. Pia, familia za wahanga
zilipata huzuni kubwa na mshtuko kutokana na vifo vya wapendwa wao katika tukio
hilo la kinyama.
Sergio Vieira de Mello ameendelea kukumbukwa kama shujaa wa haki za binadamu na mwanadiplomasia wa hali ya juu. Mwaka 2008, Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa liliidhinisha tarehe 19 Agosti kuwa Siku ya Kimataifa ya Udhihirisho wa Misaada ya Kibinadamu (World Humanitarian Day) kwa heshima ya wale waliopoteza maisha katika shambulio hilo na kuheshimu wafanyakazi wa kibinadamu wanaohatarisha maisha yao kusaidia wengine katika mazingira magumu.
Shambulio
hili linaendelea kuwa alama ya hatari zinazowakabili wafanyakazi wa kibinadamu
na umuhimu wa kuchukua hatua za kiusalama ili kuwalinda wakati wanapofanya kazi
yao muhimu duniani kote. Ni ukumbusho wa gharama kubwa ya juhudi za kuleta
amani na misaada ya kibinadamu katika maeneo yenye migogoro na machafuko.
0 comments: